Enerji Gerçekleri ve Verimlilik
Enerji Verimliliği Kanunu
Bina Enerji Performansı Yönetmeliği
Finans Yöntemleri
Elektrik Motorları
Frekans Konvertörü
Uygulama Örnekleri

Enerji Gerçekleri ve Verimlilik

Ülkemizde lisansı alınmış toplam 102 adet Hidrolik Santral, 13 adet Termik Santral var
2007 yılı itibariyle kurulu gücümüz 40836 MW, elektrik tüketimimiz 191,6 milyar kwh
Yapılan tahminlere göre 2020 yılında yaklaşık tüketim talebi 450milyar kwh
Türkiye’de yıllık enerji tüketimi 3-4%, elektrik tüketimi ise  7-8% oranında artmaktadır.
2007 yılındaki üretimin %47,3’ü doğalgaz, %20,7 kömür, %18,2 hidroelektrik olmak üzere 3 ana kaynaktan temin edilmiştir.
Ülkemiz ürettiği toplam enerjinin yarıdan fazlasını ithalatla karşılamaktadır.
2006 yılı toplam üretim 27 milyon TEP,
   tüketim ise 77 milyon TEP.
Bu talebi karşılamak için petrol,doğalgaz,taşkömürü gibi enerji hammaddelerinin ithalatına devam edilecek.


  Tüketilen yakıtlar içinde ;
    Petrol        %32,5
    Kömür        %28,2
    Doğalgaz    %26,1
    Odun        %8,1
    Hidrolik        %5,1

  Bunlar fosil gibi sınırlı kaynaklara bağlıdırlar.
  Çevreyi kirletirler ve sera etkisine sebep olurlar

 

11 Aralık 1997, Kyoto protokolü imzalandı.         
16 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girdi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Ek1 ülkelerinden en az 55 ülkenin katılımı ve bu ülkelerin CO2 salınımlarının toplam CO2 salınımının 55%’ini oluşturması.
181 ülke ve diğer devlete bağlı örgütler ( Şubat 2009 )
1992’de Rio De Janeiro’da yapılan Dünya Zirvesi’nde kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine ek olarak kabul edilmiştir.


Sözleşmeye göre;
Atmosfere salınan sera gazı miktarı %5’e çekilecek
Endüstriden, motorlu taşıtlardan, ısıtmadan kaynaklanan sera gazı miktarını azaltmaya yönelik mevzuat yeniden düzenlecek.
Atmosfere bırakılan metan ve CO2 oranının düşürülmesi için alternatif enerji kaynaklarına yönelinecek
Çimento, demir-çelik ve kireç fabrikaları gibi yüksek enerji tüketen işletmelerde atık işlemleri yeniden düzenlenecek

Enerji Verimliliği Kanunu

18 Nisan 2007 tarihinde 5627 sayılı “Enerji Verimliliği Kanunu” kabul edildi.
Kamu dışında kalan ve yıllık enerji tüketimleri  en az ellibin TEP olan endüstriyel işletmelerde enerji yöneticisi bulundurma zorunluluğu doğdu.
Enerji yöneticileri EİEİ tarafından sertifikalandırılır.
Yöneticiler bulundukları işletmeler için enerji verimliliğine yönelik faaliyet raporlarını hazırlar.
Üniversite ve meslek odalarına uygulamalı eğitim yapabilmeleri ve EVD şirketlerini yetkilendirebilmeleri için enerji verimliliği koordinasyon kurulu onayı ile EİEİ tarafından yetki belgesi verilir.
Bu belge her beş yılda bir yenilenir.
Bu kurumlar tarafından yetkilendirilen EVD şirketlerinin yetki belgeleri ise her üç yılda bir yenilenir.
EVD firmaların görevleri ; Eğitim, sertifikalandırma, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütmektir.
EVD firmaları hazırladıkları etüt raporu doğrultusunda ortaya çıkacak enerji tasarruf miktarını garanti etmek zorundadır. (5.madde)
En fazla üç projede taahhüdünü yerine getiremeyen EVD firmasının yetkisi, bir yıl sonra tekrar yenilenebilmek kaydıyla iptal edilir.
5 Aralık 2008’de BEP yayınlandı.
Mimarî tasarım, ısı yalıtımı, ısıtma, soğutma, sıhhi sıcak su, aydınlatma, elektrik tesisatına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Projelerde yönetmeliğin açık bıraktığı yerlerde Türk Standartları yoksa Avrupa Standartları baz alınacak.
Binalara enerji performanslarına göre 10 yıl geçerli olacak Enerji Kimlikleri verilecek.
Projeciler ve müteahhitler sorumlu olacak.

1000m2 üzerindeki yerlerde merkezi ısıtma sistemleri
Binaların ısıtma tesisatında kullanılan pompa grupları, zamana, basınca veya akışkan debisine göre değişken devirli seçilmelidir
Soğutma sistemi ihtiyacı olan ve toplam kullanım alanı 1000 m2’den büyük olan konut harici yeni yapılacak binalarda merkezi soğutma sistemi tasarımları yapılacaktır  
İçerisinde insan bulunan ve ısıtma döneminde içeri üflenen havanın nemlendirilmesi öngörülmüş binalarda, üflenen havanın mutlak nemini 1 kg kuru hava için 10 g veya daha az düzeyde ayarlayabilen kontrol cihazı bulundurulur

Binalar, her odanın sıcaklığını ayrı ayrı düzenleyecek otomatik cihazlarla donatılmalıdır.
Binalarda gün ışığından azami derecede faydalanmak için kontrol sistemleri kurulmalı

Finans Yöntemleri

EVD şirketinin raporuna göre geri ödeme süresi en fazla 5 yıl ve projedeki belirlenmiş bedelleri en fazla beşyüzbin Türk Lirası olan projeler en fazla yüzde yirmi oranında destek alır.( Genel Müdürlüğün uygun görüşü ve Kurul Onayı gerekli )
Genel Müdürlük ile gönüllü anlaşma yaparak en fazla üç yıl içerisinde enerji yoğunluğunu ortalama yüzde on oranında azaltmayı taahhüt eden işletmelerin,ödenek imkanları gözönüne alınmak ve yüzbin Türk Lirasını geçmemek kaydıyla, anlaşmanın yapıldığı yıla ait enerji giderinin yüzde yirmisi karşılanır.

Yerli ve yabancı Bankalar tarafından kredilendirilme.
Yurtdışındaki ESCO ( Energy Services Company ) firmaları tarafından desteklenme.
TTGV tarafından projenin yüzde elli oranında desteklenmesi.
EPC ( Energy Performance Contract ) yani uygulamadaki tüm yatırımın EVD firmaları tarafından karşılanması ve projeye göre oluşacak tasarruf miktarına göre pay alınması.

TSKB tarafından kullandırımdaki kaynaklar
Avrupa Yatırım Bankası-Çevre ve Enerji Kredisi 150m€
Dünya Bankası –Yenilenebilir Enerji Kredisi 150m$
KFW-Çevre Kredisi 75m$
Fransız Kalkınma Enerjisi – 50m€
Avrupa Konseyi Kalkınma Banka–KOBİ Kredisi 100m€
Avrupa Yatırım Bankası-KOBİ Kredisi 100m€

KOSGEB Destekleri
Enerji verimliliğine yönelik alacakları eğitim,etüt ve danışmanlık hizmetleri KOSGEB tarafından desteklenmesi hedeflenmiştir. ( 9 Haziran 2008 )
İşletmelerin EVD firmalarından alacakları danışmanlık hizmet bedellerinin KOSGEB kriterleri doğrultusunda karşılanmasını kapsar
Ön Enerji Etütleri ( Üst Limit 2000TL, 70% )
Detaylı Enerji Etütleri ( Üst Limit 20000TL, 70% )
Verimlilik artırıcı projeler ( VAP )
EİEİ tarafından onaylı proje ve/veya projenin işletmesinin en fazla ilk iki yılında alınabilecek    ( Üst Limit 10000TL ,70% )
Etüt ve Danışmanlık Hizmetleri aynı EVD’den alınamaz

Elektrik Motorları

Türkiye’de tüketilen elektrik enerjisinin %40’ı elektrik motorlarında harcanmaktadır.
Elektrik motorlarında verimlilik sınıfları 1998 Ekim ayında CEMEP tarafından belirlendi.
Standartlara göre motorlar üzerine tam yükte ve ¾ yükteki verimler yazılmalı
Eff1, Eff2, Eff3

 2 ve 4 kutuplu motorlar için tanımlanmıştır                                                         

 400V 50Hz asenkron motorlar için

 S1 çalışma sınıfı

 90kw’a kadar

 

 ELEKTRİK MOTORLARI

 

 Frekans Konvertörü

 

 

 Endüstride kullanılan çeşitli yük tipleri vardır. Bu yük tiplerinin büyük bir çoğunluğu aşağıda açıklanan temel yük tipleri ile karakterize edilebilir.
Herhangi bir uygulama için sürücü ve motor seçiminde yük tipinin (hız aralığı, moment ve güç) bilinmesi temel kriterdir.

Karesel moment en yaygın kullanımı olan yük tipidir. Tipik uygulamalar santrifüj pompalar ve fanlardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EMC ( Elektromanyetik Uyumluluk ) 

1.çevre

2.çevre

Harmonikler

Standartlar

 

 

Uygulama Örnekleri

Endüstri: Madencilik
Bor cevheri öğütme değirmeni
Tesise gelen bor cevheri 75-150
    mikron ebatlarında öğütülüyor
Öğütme kapasitesi saatte 40 ton

 
Yıllık çalışma süresi 6.000 saat
Fan 1.800 saat %70  ve 4200 saat %60 yükte çalışıyor
Fan yıllık enerji tüketimi 1.462.010 kW/h
PLC programı incelendi ve klepe kontrolüne ilişkin detaylar çıkarıldı
Tasarruf potansiyeli hesaplandı
Pano yerleşimi,motor yol verme sistemi ve güç kablolarının  incelenmesi

Fan kapasitesini yakalama zorlukları
Motor yol verme sisteminde revizyon gerekliliği
Değirmen motorunda yüke bağlı devir ve güç kayıpları
Yüksek enerji tüketimi

Değirmen ve fan motoruna DOL(Direct On Line)
   yerine  ABB Sürücü ile yol verildi.
Debi kontrolü, klepe pozisyonu  yerine fan motoru devri değiştirilerek yapıldı.
PLC programında gerekli düzenlemeler yapıldı.
Güç kablolarında gerekli düzenlemeler yapıldı

Motorların yol verme sistemleri yenilendi
Sistemin çalışmasında oluşan duruş ve üretim kayıpları giderildi
Elektrik Enerji tüketiminde yıllık 801.000 kW/h tasarruf sağlandı
Değirmen motorunda devir ve güç kayıpları önlendi
Değirmen ve fan da mekanik bakım onarım peryotları uzadı

Endüstri: Petrokimya
Degazör Pompası
Soğutma Kulesi Fanı
Motorin Satış Pompası

Degazör Pompası 75kW
Soğutma Kulesi   132kW
Motorin Satış Pompası 110 kW

Motorlar Yıldız/Üçgen veya DOL (Direct On Line) Çalışıyor.
Sistem DCS tarafından yönetiliyor
Seviye ve sıcaklık kontrolü On-Off basınç kontrolü By-Pass ile yapılıyor 

Kontrol sistemi detayları çıkarıldı.
Degazör pompası sıvı seviyesi: %82  ve çıkış basıncı 9 bar
Soğutma fanı sıcaklık seviyesi: 30 -32 C
Motorin pompası basınç değeri: 7,6
Tasarruf potansiyeli hesaplandı
Pano yerleşimi,motor yol verme sistemi, güç ve sinyal kabloları  incelendi

Sıvı seviyesini yakalama zorlukları
Sıcaklık değerini sabitleme zorlukları
Basınç değerini yakalama zorlukları
Motor yol verme sisteminde revizyon gerekliliği
Yüksek enerji tüketimi

Motorlara Yıldız/Üçgen, DOL (Direct On Line) yerine  AC Motor Sürücü ile yol verildi. ABB ACS 800 Serisi
DCS kontrol sisteminde gerekli değişiklikler yapıldı.
Güç ve sinyal kablolarında gerekli düzenlemeler yapıldı.



Motorların yol verme sistemleri yenilendi
Seviye set değeri    : %85 sabit ve çıkış basıncı 2 bar
Sıcaklık set değeri    : 30 C sabit
Basınç set değeri    : 4,5 bar sabit
Elektrik enerji tüketiminde yıllık 1.170.000 kW/h tasarruf sağlandı
Sistemlerin mekanik bakım onarım peryotları uzadı

 

 

SAMUR HALI
Endüstri: Tekstil
Basınçlı hava ünitesi
Basınçlı hava iplik üretim, dokuma ve işleme makinelerinde çeşitli amaçlar için kullanılıyor.

 
1 Adet Atlas-Copco GA-132
Motor 1*132kW için uygulama
Motorlar Yıldız/Üçgen ve Yükte – Boşta çalışıyor
Sistem Elektronikon marka kontrol kartı  tarafından yönetiliyor

 

GA-132-1 
Toplam Çalışma : 25.348 saat
Yükte Çalışma : 15.004 saat 
Boşta Çalışma : 10.344 saat

 

• Basınç set değeri,  Alt Basınç :9,5 Bar – Üst Basınç :10,5
• Kontrol paneli, klepe kontrolü,basınç, ısı  değer detayları çıkarıldı
• Tasarruf potansiyeli hesaplandı 
• Finans Modeli Üzerinde Anlaşıldı. (Proje Bedeli Aylık Enerji Tasarrufu ile Ödeniyor)
• Pano yerleşimi,motor yol verme sistemi, güç ve sinyal kabloları  incelendi

 

• Basınç seviyesini yakalama zorlukları
• Motor yol verme sisteminde revizyon gerekliliği
• Yüksek enerji tüketimi sonucunda
• Kompresör Motorlarına Yıldız/Üçgen yerine  
•  ABB ACS 800 ile yol verildi.
• Basınç kontrolü klepe pozisyonu  yerine motorun devri değiştirilerek yapıldı.
• Kontrol kartında gerekli düzenlemeler yapıldı.
• Güç ve sinyal kablolarında gerekli düzenlemeler yapıldı.

 

• Motorların yol verme sistemleri yenilendi
• Basınç set değeri 10,2 bar oldu
• Motor Devri 1100-1500 rpm arası değişiyor
• Element sıcaklıklarında düşüş yaşandı
• Elektrik enerji tüketiminde yıllık 242.000 kW/h tasarruf sağlandı
• Kompresörlerin mekanik bakım onarım peryotları uzadı 

 

 

• Endüstri: İçecek 
• Basınçlı hava ünitesi (Kompresör)
• 2 Adet Atlas-Copco ZR 4051            Motor 1*200kW
• Basınçlı hava proseste çeşitli amaçlar için kullanılıyor.

 

• ZR-4051 
•          Toplam Çalışma : 34.665 saat
•          Yükte Çalışma : 20.201 saat 
•          Boşta Çalışma : 14.464 saat
• Basınç set değeri,  Alt Basınç :5 Bar – Üst Basınç :8
•          Kontrol paneli, klape kontrolü,basınç, ısı  değer detaylar çıkarıldı
• Tasarruf potansiyeli hesaplandı
•          Yıllık Tüketim Uygulama Öncesi :425.000 kWh Ölçülen Değerler
•          Yıllık Tüketim Uygulama Sonrası :337.000 kWh Öngörülen Değer
•          Yıllık Tasarruf Uygulama Sonrası : 88.000 kWh Öngörülen Değer
• Pano yerleşimi,motor yol verme sistemi, güç ve sinyal kabloları  incelendi

 

• Motorlar Yıldız/Üçgen ve Yükte – Boşta çalışıyor 
• Sistem Elektronikon marka kontrol kartı  tarafından yönetiliyor
• Basınç kontrolü On-Off  klepe ile yapılıyor

 

 

• Basınç seviyesini yakalama zorlukları
• Motor yol verme sisteminde revizyon gerekliliği
• Yüksek enerji tüketimi

 

 

Kondenser Makrosu
Fanların hızı transdüserden gelen sıcaklık bilgisine göre ayarlanır
PID kontrol aktive edilir

Aspiratör / Vantilatör
Kondenser
Soğutma Suyu Kulesi
Sıcaklık, basınç, nem, CO2 kontrolü
Otopark havalandırmaları ( Jetfan uygulamaları )
Yangın Merdiven basınçlandırma
Pompalar ( Sıralı devreye alma, eş yaşlandırma )

 

Bu hizmetle ilgili sorularınız için lütfen bize yazınız, mesajınızı bekliyoruz. Mesaj